ردّ پای ایران و نگارگری در انیمیشن علاالدّین (Aladdin 1992) از کمپانی والت دیزنی

انیمیشن علاالدّین در سال 1992 میلادی توسّط گروه اصلی و قوی ترین گروه شرکت والت دیزنی ساخته شد، کارگردان این انیمیشن جــــان مـــــاسکــر و تهیّه کننده ی آن ران کلـــــمنتس است، این دو دوست یا هم در استودیو انیمیشن والت دیزنی همکاری های بسیاری داشته اند، که انیمیشن های مهمّ و پرفروش و طرفداری مانند: پری دریایی کوچولو ، دیو و دلبر ، هرکول ، سیّاره ی گنج ، و شاهزاده و قورباغه را با همکاری هم ( ماسکر کارگردان و کلمنتس تهیّه کننده ) در سالهای طلایی کمپانی والت دیزنی انیمیشن یعنی دهه ی 1370 شمسی به تولید رسانده اند. انیمیشن پر از فضا های شرقی آسیا و خاورمیانه، و همچنین فضا های سنتی کشور های هند ایران و عربستان است. هنگامی که پس از اتمام انیمیشن به داستان و ماجرای این انیمیشن فکر می کنیم از هوش و ذکاوت نویسنده شگفت زده می شویم که چطور این مسائل را پشت سر هم چیده است. جالب اینجاست که داستان اصلی این فیلم برگرفته از رمان هزار و یک شب است و علاالدّین هم یکی از شخصیت های معروف این داستان است. بر عکس دید بسیاری از ایرانیان که فضا های این داستان را تکراری و این انیمیشن را ضعیف تر از آثار دیگر دیزنی احساس می کنند (من به شخصه با چندین و چند بار دیدن آن نظرم درباره ی ضعیف بودنش عوض نشد)، نظر خارجی ها و آمریکایی های کاملا متفاوت است واقعا جزء پر طرفدار ترین انیمیشن های آمریکا و جهان است، بیشتر ار 90 درصد کاربران گوگل به آن رای مثبت داده اند و این انیمیشن با فروش بیش از 504 میلیون دلار (اگر هر دلار را هزار تومان در نظر بگیریم می شود 504/000/000( پانصد و چهار میلیارد ) تومان!!! )، پرفروش ترین انیمیشن دنیا در مقام 47 اُم و پر فروش ترین انیمیشن با تکنیک قدیمی (کلاسیک) در مقام سوم در جهان شد، و در عجبم که چرا این اتّفاق برای بسیاری از انیمیشن های کلاسیک معروف تر و قوی تر والت دیزنی اتّفاق نیافتاد؟
مهمّ ترین نتیجه ام ین است که: فضای تاریخی شرقی ایران و خاورمیانه، برای غربی ها بسیار متفاوت و جدید است

.

.

.

پیش از اینکه در باره ی این نتیجه توضیح بدهم، می خواهم این موضوع بسیار جالب و عجیب را مطرح کنم که یکی از بزرگترین نقش های این انیمیشن آمریکایی را، یک هنرمند ایرانی به اسم آقای رسول آزادانی به عهده داشته!، نقش اصلی ایشان "لی اوت" بوده، که به زبان ساده بیشتر فضاسازی و می شود گفت کار پس زمینه (بک گراند) انیمیشن است.

آقای رسول آزادانی متولّد شهر هنرپرور اصفهان است که 1344 خداوند ایشان را به ملّت ایران عطا کرد. ایشان در یکی از مصاحبه هایشان در سایتی از ایران گفته اند که زمان کودکی با فیلم بامبی به هنر علاقه مند شدند. پس از آن، ایشان در زمینه ی نقاشی آبرنگ و رنگ روغن فعّالیت هنری انجام دادند و در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان که در کار انیمیشن بسیار کار های جالب و قوی ای دارد، و اساتید و دانش آموخته های بزرگی مانند استاد نورالدّین زرین کلک و اسفندیار احمدیه و علی اکبر صادقی داشته انیمیشن را آموزش دید. پس از گرفتن دیپلم از هنرستان، به آمریکا دانشگاه موسّسه ی هنرهای کالیفرنیا، که موسّس آن آقای والت دیزنی بوده، رفت، سپس کار ها و طرّاحی های عالی ایشان به دست افراد کمپانی والت دیزنی رسید و آنها از ایشان درخواست استخدام کردند،
اوّلین کار ایشان در استودیو ی والت دیزنی در سال 1365، کارآگاه موش بزرگ بود و به عنوان هنرمند لی اوت (lay out)، در انیمیشن های بزرگی مانند پری دریایی کوچولو، دیو و دلبر، پوکوهانتس، زندگی جدید امپراطور، هرکول، شاهزاده و قورباغه و ... که روی هم رفته 20 انیمیشن از شرکت والت دیزنی و دیگر شرکت ها می شود شاهکار های بسیاری را خلق کردند. ایشان در مصاحبه ای (که الآن چون سایتش پاک شده است از ذهنم حدود سخنانش را می گویم) گفته اند:

"آنها کار من را دیدند و خوششان آمد و من را استخدام کردند، من سخت کار می کردم و دستمزد کارم، دیدن نتیجه و پسندیده شدن از سوی آنها بود"

در سال 1992 (1370/1371) انیمشن علاالدّین توسّط کمپانی والت دیزنی در حال تهیّه بود و رسول آزادانی برای الهام گرفتن از اصفهان برای طرّاحی پس زمینه به زادگاه خود اصفهان رفت و از آنجا تعداد بسیار زیادی عکس گرفت، به خاطر تلاش های بسیار زیاد ایشان برای انیمیشن علاالدّین والت دیزنی، شخصیت رازل (برگرفته شده از اسم رسول) که فرمانده ی محافظان سلطان است، به خاطر او به این اسم نام گذاری شد.

(ادامه ی مطلب در چند روزِ بعد)

کابوس قبل از شب کریسمس کودک همسری را نمایش می دهد...